Είναι κοινή διαπίστωση, ευτυχώς, ότι ο άνθρωπος από το αρχέγονο και πρωταρχικό μέρος της συνολικής του ύπαρξης, έχει την αδήριτη ανάγκη να γνωρίζει τον εαυτό του. Να βρίσκεται σε αρμονική επικοινωνία με τους συνανθρώπους του, και κυρίως, να κινείται με αξίες και αρχές για να αναγνωρίζεται σταθερά η ξεχωριστά προσωπική του εικόνα.

Ωστόσο, η ανθρώπινη φύση προβάλλεται ή και χαρακτηρίζεται επίσης κι από την (αναγκαία) αμφισημία της. Μία αμφισημία, η οποία εκδηλώνεται τόσο στην άμεση καθημερινή συμπεριφορά, όσο και σε μύθους, αλληγορίες, παραδοσιακές αντιλήψεις που περνούν από γενιά σε γενιά. Κι ακόμα ακόμα, από τη γοητεία του μυστηρίου, μυστικοπάθειας, της συμβολικής ή κυριολεκτικής μεταμφίεσης, που όλοι αναζητούμε σε κάποια φάση της ζωής μας -προς αναζήτηση διεξόδων, δύναμης, υπεροχής.

Η ίδια η Φύση, άλλωστε, σαν λίκνο φιλοξενίας, θαλπωρής και θέατρο της εξέλιξής μας ανά τους αιώνες, έχει απόλυτα ταυτιστεί με την εκδήλωση των πιο μύχιων συναισθημάτων για τη χαρά, τη θλίψη, τον φόβο, την προσφυγή των μεταφυσικών και θεϊκών παρεμβάσεων που επικαλείται εναγωνίως ο άνθρωπος. Οι μύθοι του Αισώπου, παραλληλίζουν, μεταφράζουν, απεικονίζουν με τρόπο αξεπέραστα θαυμαστό το φυσικό και συναισθηματικό τούτο πανόραμα σε κάθε μοναδική του έκφανση ή συνολική παραβολή.

Στους παραπάνω συλλογισμούς μας, δίνει πρόσφορο δημιουργικό έναυσμα και αφετηρία ένα πολύ καλό σύγχρονο αστυνομικό μυθιστόρημα που είχαμε τη χαρά να διαβάσουμε αυτές τις μέρες και το οποίο αποφασίσαμε να το παρουσιάσουμε στο σημερινό μας σημείωμα, συνοδευόμενο από κάποιες σκέψεις ή απόψεις που κάνουμε  γύρω από τη λογοτεχνία, το κοινωνικό και συνάμα το βαθύτατο υπαρξιακό μας εγώ.

Σε ό, τι αφορά το βιβλίο, πρόκειται για ένα αστυνομικό μυθιστόρημα της γνωστής και καταξιωμένης Αγγλίδας συγγραφέως Minette Walters, με τίτλο «Η κατάρα της αλεπούς» που κυκλοφόρησε πρόσφατα στη χώρα μας από τις εκδόσεις Πόλις, σημειώνοντας ρεκόρ πωλήσεων αφού κερδίζει επάξια την προτίμηση και των ελλήνων αναγνωστών.

Η ιστορία του βιβλίου, η οποία όπως τονίζει η Walters είναι άρρηκτα δεμένη και εμπνευσμένη από τους μύθους του Αισώπου, αρχίζει, όταν μια παγωμένη νύχτα του χειμώνα η Άιλσα Λόκιερ - Φοξ (πονηρή αλεπού, δηλαδή), βρίσκεται νεκρή έξω από το σπίτι της, σ' ένα μικρό χωριό της αγγλικής επαρχίας, το Σένστηντ. Τα ερωτήματα που ταλανίζουν, απασχολούν τη μικρή κοινωνία, σοκάρουν. Γιατί η ηλικιωμένη γυναίκα φορούσε μόνο το νυχτικό της; Και γιατί δίπλα στο σώμα της βρέθηκαν κηλίδες από αίμα; Ατύχημα ή δολοφονία;

Στην αρχή οι υποψίες της αστυνομίας πέφτουν στον σύζυγο του θύματος, τον συνταγματάρχη Λόκιερ - Φοξ. Το πόρισμα όμως του ιατροδικαστή, αποδίδει τον θάνατο σε «φυσιολογικά αίτια».Αλλά, στο χωριό με τους λίγους κατοίκους και τα πολλά μυστικά, τα πνεύματα είναι ανήσυχα, και τα στόματα δεν μένουν κλειστά.

Οι φήμες για την ενοχή του Λόκιερ -Φοξ πληθαίνουν και ο συνταγματάρχης, απομονωμένος από φίλους και γνωστούς, δέχεται καθημερινά ανώνυμα τηλεφωνήματα που τον κατηγορούν για πράγματα πολύ χειρότερα από τον θάνατο της συζύγου του Άιλσα. Ο συνταγματάρχης, τον οποίο βαραίνουν τρομερά οικογενειακά μυστικά, δεν αντιδρά. Γιατί; Επειδή είναι πράγματι ένοχος; Επειδή δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τη μικρή κοινωνία του Σένστηντ που καθοδηγείται από κάποιες χολωμένες γυναίκες; Ή μήπως επειδή φοβάται ότι οι φήμες αυτές μπορεί να οδηγήσουν ξανά στο έγκλημα;

Σε αυτό το συναρπαστικό ψυχολογικό θρίλερ, η Minette Walters δημιουργεί έναν ανατριχιαστικό, κλειστοφοβικό κόσμο και υφαίνει μια πυκνή ιστορία απληστίας, κακίας και φόβου για μια οικογένεια τόσο περήφανη που θα προτιμούσε να πεθάνει, παρά να αποκαλύψει τα οδυνηρά μυστικά της.

Στο συγγραφικό τούτο πόνημα, όπου το αστυνομικό μυθιστόρημα σαφώς κερδίζει πόντους ως προς την αναβάθμιση της ποιότητας και την αξιόλογη εμβάθυνση της εξιστόρησης σε βιβλία του είδους του. Οι μύθοι του Αισώπου αναδεικνύονται μέσα από τη βιολογική, υπαρξιακή και την πνευματική υπόσταση των ηρώων του. Ο δεκάχρονος Γουλφ (λυκάκι), επί παραδείγματι, συμπεριφέρεται και κινείται -ως φυσική παρουσία, αλλά και πρώιμη ψυχοσύνθεση- αναπτύσσοντας την πολύπλευρη πονηριά την οποία 'πρέπει', επιβάλλεται να έχει ο καθένας μας για να καταφέρει να επιβιώσει και να ανέλθει κοινωνικά. Σε βάρος της αθωότητας, που έχει ανάγκη, αποζητά και κρύβει μέσα του.

Ο Γουλφ, που, κατά τη γνώμη μας, συνδέεται άρρηκτα με τον ιψενικό ήρωα Πέερ Γκύντ στο ομώνυμο έξοχο θεατρικό του αξεπέραστου νορβηγού συγγραφέα, είναι το ένα από τα εξώγαμα δίδυμα παιδιά της Νάνσης (μοναχοκόρης των Λόκιερ - Φοξ), η οποία έμεινε έγκυος από έναν πλάνητα και με βαρύ ποινικό μητρώο νεαρό χίπη άνδρα -κατά τη διάρκεια ενός ρέιβ πάρτι στο κοντινό και μυστηριώδες δάσος στα τέλη του '70.

Τόσο ο βίος και η πολιτεία του καταζητούμενου φυσικού του πατέρα, όσο και αυτή του θετού και άξεστου προστάτη που επέβαλλαν άρον άρον οι γονείς στη νεαρή και ένοχα εγκυμονούσα κόρη τους, αλλά και το γεγονός της γονιδιακής του σύλληψης στο γεμάτο μυστήρια περιβάλλον ενός δάσους, προσδίδουν στο παιδί την εικόνα του περιθωριακού, του μυθικού, του αλλιώτικου που προκαλεί δέος, φόβο, απέχθεια, ίσως και φθόνο.

Το αγόρι θέλει να γίνει αποδεκτός, ν' αγαπηθεί, να παίξει και να χαρεί. Οι ανάγκες του αυτές, προς το παρόν καλύπτονται -εν μέρει κι εδώ- από τη μητέρα του, από τις κινηματογραφικές ταινίες του Τζον Γουέην (έναν ηθοποιό που αρέσκεται να μιμείται και από λόγους αυτοενθάρρυνσης) και από τον μοναδικό φίλο του, τον 9χρονο Πημ.

Ο Γουλφ ή Γούλφι, χαρακτηρίζεται από το ελαφρύ περπάτημά του, τα ακονισμένα ξυράφια που κουβαλά πάντα μαζί του, το χάρισμά του να εντοπίζει και να καταλαβαίνει αμέσως τους ανθρώπους. Κάποιος μέσα στη νύχτα ταΐζει αλεπούδες. Κάποιος άλλος, την ίδια νύχτα, παγιδεύει με δόκανο τις αλεπούδες -τις τσακίζει τη μουσούδα σκοτώνοντάς τες και στη συνέχει τις πετά στα πόδια αυτού που τις ταΐζει. Ευθύνεται για κάτι σε όσα συμβαίνουν η παρουσία ή η ύπαρξη του Γούλφι; Μιλάμε πράγματι για παιχνίδια της μοίρας ή επεμβαίνει η ζήλια, ο φθόνος των πικρόχολων και ανέραστων στην ουσία γυναικών της μικρής κοινωνίας;

Ο ακραίος πολλές φορές συγκερασμός μύθου, μοίρας, πραγματικότητας, το περιβάλλον της υπαίθρου, ο κόσμος του περιθωρίου και της παρακμής -όπως και τα άλυτα αινίγματα που φέρνουν στο προσκήνιο ανατροπές κι ανείπωτα μυστικά, κάνουν την «Κατάρα της αλεπούς» να κινείται σε όμοιο μήκος κύματος με το αξιόλογο μυθιστόρημα «Ο Μινώταυρος κάνει διάλειμμα για τσιγάρο», του Αμερικανού φιλόσοφου και συγγραφέα Steven Sherrill, όπου κι εδώ συναντάμε σαν κεντρικό ήρωα έναν Μινώταυρο ψυχωσωματικά ταλαιπωρημένο -να κινείται στο περιθώριο της παρακμιακής σύγχρονης Αμερικής, εξόριστος πια από τη μυθική του υπόσταση ή την πραγματική ζωή. Ήρθε, λοιπόν, η στιγμή όπου η οδύνη του ανθρώπου θα συναντηθεί ή και θα ξεπεράσει τον Μύθο της για να συναντηθεί με τον αληθινό όσο και αμφίσημο εαυτό της από τα μονοπάτια της λογοτεχνίας;

«Είμαι το σύνθετο προϊόν των συγκυριών που με καθόρισαν. όχι το προβλέψιμο, γραμμικό αποτέλεσμα ενός τυχαίου ζευγαρώματος πριν από είκοσι οκτώ χρόνια», λέει η μητέρα του αγοριού, η Νάνση λίγο πριν ξεψυχήσει κι αυτή. Ακόμα ένα αίνιγμα κάνει την απαρχή του σ' αυτό το σημείο της «Κατάρας». Μια φράση- κλειδί που έρχεται να αποδείξει ότι η ύπαρξη, αλλά και η ψυχοσύνθεσή μας, δεν αποκρυπτογραφείται με πλήρη ακρίβεια μέσα στα αλυσιδωτά μυστικά του DNA και μόνο.

Στις 460 πυκνογραμμένες σελίδες του και από την προσεγμένη μετάφραση της Χίλντα Παπαδημητρίου, το μυθιστόρημα «Η κατάρα της αλεπούς» μας χαρίζει την απόλαυση μιας ξεχωριστής ανάγνωσης. Μιας ανάγνωσης απαιτητικής, όπου οι αμφισημίες μαζί με τα σασπένς οδηγούν τη σκέψη μας σε δρόμους δημιουργικούς.

Βέβαια, αν η ροή του βιβλίου ήταν πιο γρήγορη σε κάποια σημεία, θα λέγαμε πως η γραφή της Minette Walters πλησιάζει κατά πολύ αυτήν του Χάροντ Πίντερ.